Ketentesten in een agile omgeving: waarom het zo vaak blijft liggen

Ketentesten blijft voor veel organisaties een lastig onderwerp. Iedereen ziet het belang ervan in. Bij elke nieuwe release klinkt wel de opmerking: “We moeten wel even checken of de keten nog werkt.” Maar daarna wordt het vaak stil. Er worden weinig concrete afspraken gemaakt en ketentesten verdwijnt naar de achtergrond.

‍

Dat is geen onwil. Het is een gevolg van hoe Agile teams zijn ingericht en aangestuurd.

‍

Teststrategie is essentieel

In traditionele ontwikkelmodellen is het moment van ketentesten duidelijk afgebakend. Componenten worden eerst getest, daarna volgt integratie en pas aan het eind wordt de hele keten bekeken. In een Agile omgeving ligt dat anders. Teams werken in korte iteraties, leveren continu op en hebben elk hun eigen planning en prioriteiten.

‍

De vraag is dan: wanneer test je de keten?

‍

Na elke sprint? Alleen voor een release? Of alleen als het misgaat?

‍

Zonder een expliciete teststrategie blijft ketentesten ad hoc en afhankelijk van toevallige signalen. Dat vergroot het risico dat problemen pas laat worden ontdekt, vaak wanneer de impact al groot is.

‍

Ketentesten vraagt om gezamenlijke focus

In organisaties met meerdere teams werkt ieder team aan een deel van het geheel. Teams worden beoordeeld op hun eigen backlog en sprintdoelen. Dat maakt het logisch dat de aandacht vooral uitgaat naar het eigen stuk van de keten.

‍

Maar waarde ontstaat pas als het hele end-to-end proces werkt. Ketentesten vraagt daarom om een gezamenlijke mindset: het besef dat het eindresultaat belangrijker is dan individuele teamresultaten. Dat vraagt afstemming, transparantie en het delen van verantwoordelijkheden over teamgrenzen heen.

‍

Verantwoordelijkheid expliciet maken

Een van de grootste knelpunten bij ketentesten is eigenaarschap. Zolang niet duidelijk is wie verantwoordelijk is voor het testen van de volledige keten, voelt niemand zich geroepen om het voortouw te nemen. Ketentesten kost tijd, levert extra afstemming op en kan leiden tot bevindingen waar meerdere teams iets mee moeten.

‍

Zonder duidelijke regie wordt ketentesten iets “van iedereen” en daarmee van niemand.

‍

Maak ketentesten werkbaar

Ketentesten wordt pas vanzelfsprekend als de organisatie daar ruimte voor maakt. Dat betekent:

‍

• tijd vrijmaken in sprints
• mensen expliciet verantwoordelijk maken voor ketenafstemming
• afhankelijkheden tussen teams inzichtelijk maken
• ketentesten opnemen als vast onderdeel van de werkwijze
  ‍

Structuren zoals een Scrum of Scrums kunnen helpen, mits de uitkomsten ook echt worden teruggekoppeld naar de teams en leiden tot acties.

‍

Ketentesten als vast onderdeel van agile werken

Ketentesten hoort geen sluitpost te zijn. Door het onderdeel te maken van de Definition of Done en door regie expliciet te beleggen, wordt het een structureel onderdeel van Agile werken. In het begin kost dat extra inspanning, maar op de langere termijn levert het meer stabiliteit, minder incidenten en meer vertrouwen in releases op.